اجاره‌نامه برای مستأجران خارجی در ترکیه

هر ساله هزاران دانشجو، کارمند، گردشگر و سرمایه‌گذار خارجی در ترکیه خانه اجاره می‌کنند. هنگام تنظیم قرارداد اجاره، خارجی‌ها با شرایط ویژه‌ای روبه‌رو می‌شوند. حمایت حقوقی، تنظیم درست قرارداد و رفتار آگاهانه برای حفظ حقوق مستأجر اهمیت فراوانی دارد. برای مستأجران خارجی، قرارداد اجاره تنها یک توافق بین طرفین نیست، بلکه از نظر مجوز اقامت، تأیید دفترخانه (نوتری) و اثبات حقوقی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
در این مقاله به حقوق مستأجران خارجی، نکات مهم و ریسک‌های احتمالی در قراردادهای اجاره می‌پردازیم.


1. آیا خارجی‌ها می‌توانند در ترکیه خانه اجاره کنند؟

بله. هر خارجی که به طور قانونی در ترکیه حضور داشته باشد (با گذرنامه معتبر، کارت شناسایی خارجی، مجوز اقامت یا سند معتبر سفر) می‌تواند خانه اجاره کند. یعنی حضور قانونی در ترکیه الزامی است. طبق مقررات، «اجاره خانه به اتباع خارجی بدون گذرنامه معتبر، کارت هویت خارجی، مجوز اقامت یا مجوز سفر معتبر ممنوع است».

از نظر شکل قرارداد، در حالت عادی اجاره‌نامه می‌تواند شفاهی یا کتبی باشد، اما در قراردادهای اجاره با مستأجران خارجی، تأیید دفترخانه (نوتری) الزامی است.

  • تأیید دفترخانه: قرارداد اجاره با مستأجر خارجی باید در دفترخانه تأیید شود. این قرارداد معمولاً به اداره مهاجرت ارائه می‌شود.
  • ارتباط با اقامت: اجاره‌نامه معمولاً برای اعلام آدرس در روند اخذ مجوز اقامت الزامی است.
  • گزینه تعهّد (Taahhütname): در برخی موارد، یک شهروند ترک می‌تواند با حضور در دفترخانه تعهّد کند که هزینه‌های خارجی را بر عهده می‌گیرد. این تعهّد می‌تواند جایگزین اجاره‌نامه در روند اقامت شود.

2. مواردی که باید در اجاره‌نامه ذکر شود

برای تضمین حقوق مستأجر خارجی، قرارداد باید شامل موارد زیر باشد:

  • مشخصات گذرنامه/هویتی موجر و مستأجر
  • آدرس دقیق ملک و اطلاعات سند مالکیت (طابو)
  • مبلغ اجاره، نحوه و زمان پرداخت
  • مدت اجاره (معین یا نامعین)
  • مبلغ ودیعه و شرایط استرداد آن
  • تعهدات مربوط به تعمیر و نگهداری
  • شرایط افزایش اجاره (طبق شاخص تورم مصرف‌کننده – TÜFE)
  • شرایط تمدید، افزایش اجاره و فسخ پیش از موعد
  • تأیید دفترخانه و ارائه به اداره مهاجرت

این موارد می‌تواند در اختلافات احتمالی آینده مبنای حقوقی برای طرفین باشد.


3. حقوق اساسی مستأجران خارجی

3.1 حق داشتن قرارداد کتبی

اگر مدت اجاره بیش از یک سال باشد، مستأجر حق دارد درخواست قرارداد کتبی کند.

3.2 حق داشتن مسکن قابل سکونت

موجر موظف است ایمنی ساختمان و کارکرد مناسب خدمات اولیه مانند آب، برق و سیستم گرمایش را تضمین کند.

3.3 حق حفظ حریم خصوصی

موجر حق ورود به خانه بدون اجازه مستأجر را ندارد، مگر در شرایط اضطراری یا تعمیرات ضروری با اطلاع قبلی.

3.4 حق بازپس‌گیری ودیعه

اگر مستأجر خانه را مطابق قرارداد تخلیه کند، حق دارد ودیعه خود را دریافت کند. موجر تنها می‌تواند خسارت‌های فراتر از استهلاک معمول را با مدرک از ودیعه کسر کند.

3.5 حمایت پس از پایان مدت قرارداد

در اجاره مسکن، حتی پس از پایان مدت، مستأجر می‌تواند تحت شرایطی قرارداد را با همان شرایط تمدید کند. موجر نمی‌تواند صرفاً به دلیل پایان مدت اجاره خواستار تخلیه شود.

3.6 حمایت در برابر افزایش غیرقانونی اجاره

افزایش اجاره بر اساس قانون محدود به میانگین شاخص تورم مصرف‌کننده (TÜFE) در 12 ماه گذشته است.

3.7 ادامه قرارداد در صورت فروش ملک

اگر ملک فروخته شود، مالک جدید ملزم به رعایت قرارداد اجاره است و مستأجر می‌تواند به سکونت ادامه دهد.

3.8 فسخ پیش از موعد

اگر مستأجر بخواهد قبل از پایان مدت قرارداد خانه را ترک کند، موظف است تا زمان اجاره مجدد ملک، اجاره را برای «مدت معقول» بپردازد. در صورت وجود دلیل موجه (مانند رد مجوز اقامت)، این تعهد می‌تواند کاهش یابد.


4. محدودیت‌ها / ریسک‌ها و نکات مهم

  • عدم تأیید دفترخانه یا عدم ارائه قرارداد به اداره مهاجرت ممکن است موجب بی‌اعتباری قرارداد شود.
  • در صورت تأخیر در پرداخت اجاره، موجر می‌تواند پس از دو اخطار کتبی رسمی دعوای تخلیه مطرح کند (مطابق ماده 352/2 قانون تعهدات ترکیه).
  • موجر می‌تواند در صورت نیاز شخصی یا تعمیرات اساسی یا پس از گذشت 10 سال، با رعایت تشریفات قانونی قرارداد را فسخ کند.
  • تنظیم قرارداد اجاره با ارز خارجی ممنوع است.
  • در صورت لغو یا رد مجوز اقامت مستأجر، قرارداد می‌تواند به دلیل «علت موجه» فسخ شود.
  • در برخی مناطق (مانند مناطق نظامی) محدودیت‌های اضافی برای اجاره به خارجی‌ها اعمال می‌شود.

5. نکات عملی

  • قرارداد را حتماً در دفترخانه تأیید کنید و در صورت نیاز به اداره مهاجرت ارائه دهید.
  • قرارداد را به‌طور مفصل و دقیق تنظیم کنید.
  • هنگام تحویل و تخلیه، وضعیت ملک را با تصاویر یا صورتجلسه کارشناسی ثبت کنید.
  • از افزایش اجاره فراتر از حد قانونی جلوگیری کنید.
  • در صورت لزوم از وکیل یا کارشناس املاک کمک بگیرید.

نتیجه‌گیری

حقوق مستأجران خارجی در ترکیه بر اساس قانون تعهدات ترکیه و قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی تضمین می‌شود.
تنظیم صحیح قرارداد اجاره همراه با تأیید دفترخانه و انطباق با الزامات اقامت، از بروز اختلافات احتمالی جلوگیری می‌کند.

   بهترین راه برای اطمینان از اعتبار و امنیت قرارداد اجاره، استفاده از خدمات وکیل متخصص است.

 

whatsapp Telefon Mail tr-flag en-flag ru-flag ar-flag fa-flag